Leren door vragen: Uit dit boek - Corry B. Brauckman

Title
Ga naar de inhoud

Het Joodse Paasfeest 2021 (5781)
De Sederavond, in het bijzonder de Sederschotel

Het Pesachfeest begint met de Sederavond,
direct gevolgd door het feest van de ongezuurde broden.
Dit jaar wordt het feest gevierd zaterdagavond 27 maart 2021 tot en met zondagavond 4 april 2021.

De Thora vermeldt als tijdsduur voor het Pesachfeest: van de avond van de 14e abib (niesan, maart/april) tot de avond van de 21ste abib (Exodus 12:18). Buiten Israël wordt aan dit feest een dag toegevoegd, zodat het acht dagen telt.

Een nieuw tijdperk
De meeste Joodse feesten herinneren aan de uittocht uit Egypte, maar in het bijzonder het Pesachfeest.
Met Pesach brak voor het volk Israël een nieuw tijdperk aan; niet meer als slaven, maar als ‘vrije’ mensen.
In het vijfde Boek van de Thora, Deuteronomium 16:3b, staat geschreven: ‘… opdat u al de dagen van uw leven de dag van uw uittocht uit Egypte gedenkt.’ De betekenis van ‘vrijheid’ mag niet verloren gaan.

Een mitzwa (gebod)
Het gedenken en vieren van de uittocht uit de slavernij in Egypte is voor het volk Israël een mitzwa (Exodus 12:14 en 17). In Zijn alwetendheid wist de Here God, dat Zijn volk de eeuwen door onbeschrijflijk veel leed en moeilijkheden zou moeten ondergaan. Het gedenken van de uittocht zou Zijn volk kracht geven om te doorstaan: vervolgingen, antisemitisme, kruistochten, inquisitie, pogroms en holocaust.

De Sederavond
Het Pesachfeest begint met de Sederavond en de traditionele Sedermaaltijd. Seder betekent ‘volgorde’.  De Sedermaaltijd verloopt volgens een bepaalde volgorde en is vol symbolen, schoonheid, gebeden en gezang. De Sederavond wordt niet alleen gevierd, maar ook beleefd, alsof men zelf aan de uittocht en de bevrijding deelneemt (Exodus 13:8).
Rondom de tafel zit het gezin en eventuele gasten, die voor de Sedermaaltijd zijn uitgenodigd.
Aan het begin van de maaltijd staan er nog geen borden op tafel. Wel ligt er voor allen een boekje: de Haggada. In dit boekje staat hoe en in welke volgorde de Sedermaaltijd verloopt, die tot laat in de avond duurt, maar ook gebeden en historische vertellingen over de uittocht.
De Haggada kent een lange ontwikkeling. In de oudste gebedenboeken is het grootste deel van de nu nog traditionele tekst van de Haggada te lezen. Als ‘apart boek(je)’ heeft het waarschijnlijk niet voor de 13e eeuw bestaan.

De Sederschotel
Centraal middelpunt op tafel is ‘de Sederschotel’. De gerechten op deze schotel hebben een symbolische betekenis en zeggen iets over de bittere en zware tijd in Egypte:
- Drie matses, in drie plooien van een wit servet neergelegd. Als beeld van het volk Israël  
  vertegenwoordigen ze: de priesters, de levieten en het overige volk.
- Bittere kruiden, zoals mierikwortel; zeer scherp en bitter van smaak. De tranen springen ervan in je  
  ogen. Dit als herinnering aan het bittere leed en lijden in Egypte. De bitterheid moest als het ware
  opnieuw worden geproefd om ‘de vrijheid’ op de juiste waarde te ‘blijven’ schatten.
- Peterselie, selderij of radijs. Als herinnering aan het armoedige bestaan als slaaf in Egypte.
- Een mengsel van zoete appelen, gemalen amandelen, noten, rozijnen, kaneel, suiker en wat wijn. Dit
  zoet- en bruinachtig mengsel heet ‘charoset’. Mede door de kleur roept het associaties op met de kleur  
  van het leem (klei), waarvan men in Egypte als slaven tichelstenen moest bakken (Exodus 1:14).
- Een gebraden lamsbotje met weinig vlees. Als herinnering aan het pesachlam. Het bloed van een   
  éénjarig, mannelijk en gaaf lam was in de avondschemering, voorafgaande aan de uittocht, aangebracht   
  aan de huizen van de Israëlieten in Gosen; op de bovendrempel en beide deurposten. In die nacht ging de  
  verderfengel door Egypte om de oudste zoon te doden (10e plaag). De huizen met het bloed van het lam
  ging hij voorbij. De oudste zoon in deze huizen doodde hij niet.
  Het gebraden lamsbotje herinnert tevens aan ‘het slachten’ van het pesachlam, dat uitsluitend in de   
  Tempel te Jeruzalem mocht plaatsvinden (Deuteronomium 16:2). Door de verwoesting van de Tempel kan,
  als Pascha voor de Here God, geen pesachlam worden geslacht.
- Een gebraden (geroosterd) ei. Als symbool van de offers, die gedurende Pesach in de Tempel werden  
  gebracht (Leviticus 23:8).

Op tafel staat een kommetje met zout water of met azijn. Als symbool van al het verdriet en de tranen gedurende de slavernij.
Er is ook wijn, voor iedere deelnemer vier glazen (bekers). Afhankelijk van leeftijd en omstandigheden zullen de glazen wijn, of voor een klein deel of half of in zijn geheel, gedronken worden. De wijn wordt leunend op de linkerarm gedronken. Hiermee geeft men aan ‘volledig vrij’ te zijn. Slaven lagen - zoals
men vroeger gewoon was te doen - niet aan tafel. Dit privilege was uitsluitend bestemd voor ‘vrije’ mensen.
De vier glazen symboliseren vier vormen van verlossing: wij zijn (ik ben) door de Here God uit de slavernij gevoerd; wij zijn (ik ben) door de Here God gered; wij zijn (ik ben) door de Here God verlost; wij zijn (ik ben) door de Here God aangenomen, als Zijn volk met een speciale opdracht (Exodus 6:5 en 6).
(Voor het verloop van de maaltijd, zie: Leren door vragen, een knipoog naar de Joodse feesten.)

Het Pesachfeest en het christelijke Paasfeest
Pesach is een Hebreeuws woord en betekent: voorbijgaan. Op het Pesachfeest wordt onder meer gedacht aan de verderfengel. Deze engel trok bij de 10e plaag door het land Egypte. Overal ging hij de huizen binnen om de oudste zoon te doden. Maar waar hij het bloed van een geslacht, gaaf, éénjarig mannelijk lam zag aangebracht, aan de bovendrempel en beide deurposten van een woning, ging hij voorbij. Met andere woorden: aan deze huizen ging ‘de dood’ voorbij.  

In het jaar 33, op het Pesachfeest, was Jeruzalem vol Joodse pelgrims. Uit alle windstreken waren de Joden gekomen om hun pesachlam in de Tempel te laten slachten. Overal was het geblaat van de lammeren te horen. Het Lam van God, de Here Jezus, Gods eniggeboren Zoon (Johannes 1:29 en 36) werd toen eveneens geslacht (gekruisigd) op Golgotha (Jesaja, hoofdstuk 53). Daar leed en stief Hij als de zondeloze Zoon van God voor zondaren (2 Korintiërs 5:21).
Door te sterven overwon Hij de dood. Door Zijn dood is ons leven bij het sterven geen doodlopende weg, maar een doorlopende weg: van tijd naar eeuwigheid (Daniël 12:2).
De sleutels van de dood en het dodenrijk?! Ze waren in de handen van Gods tegenstander, satan. Maar dat is verleden tijd. De sleutels zijn in de Handen van de Overwinnaar van de dood, de Here Jezus (Openbaring 1:18). Wie in Hem gelooft zal leven, ook al is hij gestorven (Johannes 11:25).

Overeenkomst
Het Pesachfeest en het christelijke Paasfeest hebben onder meer als overeenkomst: het gedenken aan het voorbijgaan van de dood! Het Pesachlam is geslacht! Achter het Bloed van het Lam zijn we veilig! ‘Eeuwig dank, Vader, Zoon en Heilige Geest!’

Terug naar de inhoud